Διατροφή και κακοήθεις νεοπλασίες

Σημαντικός αριθμός ερευνών αναδεικνύει τη συμβολή της διατροφής στη διατήρηση και προαγωγή της υγείας και την πρόληψη των σημαντικότερων χρόνιων νοσημάτων της εποχής μας, μεταξύ των οποίων και οι κακοήθεις νεοπλασίες (WCRF/2007,www.nikmara.wordpress.com/26/05,31/05,01/09/2012).Υπολογίζεται ότι ένα σημαντικό ποσοστό, περίπου 15-25%, των κακοηθών νεοπλασιών θα μπορούσε να προληφθεί μέσω της υγιεινής διατροφής, της τακτικής φυσικής δραστηριότητας και της αποφυγής της παχυσαρκίας .

Fruit_VegetablesΈτσι, η υψηλή κατανάλωση φρούτων και/ή λαχανικών σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στοματοφάρυγγα, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του στομάχου, του πνεύμονα και του προστάτη . Υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις για ευεργετική επίδραση των φρούτων και/ή λαχανικών στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ευρήματα από την ελληνική προοπτική επιδημιολογική μελέτη ΕΠΙΚ σε δείγμα 25.623 ατόμων έδειξαν ότι κάθε αύξηση της συνδυασμένης κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών κατά 300 γραμμάρια σχετίζεται με μείωση της επίπτωσης του καρκίνου γενικά κατά περίπου 10%. Η ευεργετική αυτή επίδραση των φρούτων και λαχανικών στην πρόληψη του καρκίνου έχει αποδοθεί στην περιεκτικότητά τους σε πληθώρα αντιοξειδωτικών και φυτοχημικών ουσιών και σε φυτικές ίνες.

grainsgroupΗ υψηλή κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης φαίνεται να σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και η σχέση αυτή παρουσιάζεται δοσοεξαρτώμενη. Συγκεκριμένα, η αύξηση της ημερήσιας πρόσληψης δημητριακών ολικής άλεσης κατά περίπου 300 γραμμάρια σχετίζεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου κατά 17%. Η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως είναι τα δημητριακά ολικής άλεσης, σχετίζεται αρνητικά με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, ώστε η πρόσληψη 10 γραμμαρίων φυτικών ινών ημερησίως να μειώνει τον κίνδυνο αυτόν κατά 12%.

processed-meat-300x199Η υψηλή κατανάλωση κόκκινου και/η επεξεργασμένου κρέατος σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου. Η ανά 100 γραμμάρια αύξηση της ημερήσιας πρόσληψης του κόκκινου κρέατος συσχετίστηκε με 17% μεγαλύτερο κίνδυνο και η ανά 50 γραμμάρια αύξηση του επεξεργασμένου με κατά 18% αυξημένο κίνδυνο .

Αντίθετα, η κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων συνολικά φαίνεται ότι προστατεύει από τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Πρόσφατη μετα-ανάλυση κατέληξε ότι η αύξηση της ημερήσιας κατανάλωσης γάλακτος κατά 200 ml μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου κατά 9%, ενώ η αύξηση της ημερήσιας κατανάλωσης γαλακτοκομικών προϊόντων συνολικά κατά 400 γραμμάρια μειώνει τον κίνδυνο αυτό κατά 17%.

Η κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στοματοφάρυγγα, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του ήπατος, του παχέος εντέρου και του μαστού . Η σχέση αυτή είναι πολύ πιθανά αιτιολογική και δοσοεξαρτώμενη, ενώ  επιπλέον, ο κίνδυνος από τα οινοπνευματώδη ποτά για τους καρκίνους του ανώτερου ethanolαναπνευστικού και πεπτικού είναι πολύ μεγαλύτερος για τους καπνιστές.

Πολύ σημαντική για την πρόληψη του καρκίνου και άμεσα σχετιζόμενη με τη διατροφή είναι και η αποφυγή της παχυσαρκίας. Η συσχέτιση της παχυσαρκίας με την αύξηση του κινδύνου εμφάνισης του αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου και των καρκίνων του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, του μαστού μετεμμηνοπαυσιακά, του ενδομητρίου και του νεφρού θεωρείται τεκμηριωμένη και την ανάγει σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου .

Με βάση τα παραπάνω, σήμερα οι διατροφικές συστάσεις για την πρόληψη του καρκίνου συνοψίζονται στα εξής (WCRF, 2007): α) στην υψηλή κατανάλωση πληθώρας τροφίμων φυτικής προέλευσης (π.χ φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, όσπρια), όσο το δυνατόν λιγότερο επεξεργασμένων β) στον περιορισμό της κατανάλωσης του κόκκινου κρέατος και ιδιαίτερα του επεξεργασμένου κρέατος (π.χ. αλλαντικά, λουκάνικα) γ) στον περιορισμό της κατανάλωσης αλμυρών ή επεξεργασμένων τροφίμων ή παστών (με στόχο την κατανάλωση λιγότερων των πέντε γραμμαρίων αλατιού ημερησίως) δ) στον περιορισμό της κατανάλωσης οινοπνευματωδών ποτών (με μέγιστο τα δύο ποτήρια/ημερησίως για τους άνδρες και 0,5-1 ποτήρι/ημερησίως για τις γυναίκες  ε) στον περιορισμό της κατανάλωσης τροφίμων υψηλής θερμιδικής αξίας (>250 θερμίδες/100γρ) με εξαίρεση τους ξηρούς καρπούς και το ελαιόλαδο. Η σύσταση αφορά κυρίως επεξεργασμένα τρόφιμα, πλούσια σε κορεσμένα λιπίδια, άμυλο ή/και απλά σάκχαρα. Στο πλαίσιο αυτό συνιστάται, επίσης, η αποφυγή της υπερκατανάλωσης σακχαρούχων ποτών (π.χ. αναψυκτικά) και η μείωση της συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων τύπου «fast-food» και στ) στη διατήρηση του σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

Φαίνεται λοιπόν ότι το διατροφικό πρότυπο της παραδοσιακής Μεσογειακής διατροφής – η οποία δυστυχώς έχει εγκαταληφθεί στην Ελλάδα, (www.nikmara.wordpress.com, 7/11/13) συνδυάζει όλα τα παραπάνω στοιχεία και η υιοθέτησή της αποτελεί ένα από τα κύρια μέτρα δημόσιας υγείας για την πρόληψη των κακοήθων νεοπλασιών.

*Τό άρθρο βασίζεται  σε στοιχεία της  Επίκουρης Καθηγήτριας  Κας Μπενέτου Β. /Εργαστήριο Υγιεινής,Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή Παν/μίου Αθηνών- ενημερωτικό δελτίο του ΚΕΕΛΠΝΟ 11/01/14.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s